Wettelijke minimale lichthoevelheid
Wettelijke minimale lichthoevelheid
03 februari 2020 
2 min. leestijd

Wettelijke minimale lichthoevelheid

Waarom bedrijven over gaan naar led verlichting

De voornaamste reden dat er bij bedrijven licht brand is bittere noodzaak: zonder licht kan er niet gewerkt worden. We hebben in alle situaties kunstlicht nodig, zelfs als er overdag veel daglicht aanwezig is. Over verlichting wordt veel geschreven en geroepen, zeker met de huidige trend in led verlichting. Bij een “verledding” is er sprake van een overgang van traditioneel naar led, met alle bijkomende mogelijkheden. In dit blog de specifieke vraag: hoeveel licht hebben we nu wettelijk gezien minimaal nodig?

Het bouwbesluit geeft antwoord op die vraag. In artikel 6.2.1 staat “Een verblijfsruimte heeft een verlichtingsinstallatie die een op een vloer, een tredevlak of een hellingbaan gemeten verlichtingssterkte kan geven van ten minste 1 lux.” Ter vergelijk: 1 lux is maanlicht bij heldere hemel. Vanzelfsprekend is dit niet voldoende om veilig te kunnen werken, vandaar dat er een aanvullende normering is. De NEN-EN:12464-1 geeft hier meer duidelijkheid over. Echter: de norm is een norm en geen wet, tenzij de wet verwijst naar (een deel van) de norm. In dit geval is er geen verwijzing, en is de NEN geen wet (en dus geen verplichting). Naast het bouwbesluit is er een arbeidsomstandigheden wetgeving, kortweg Arbo. Daar in staat in artikel 6.3:
1: Arbeidsplaatsen en verbindingswegen zijn zodanig verlicht, dat het aanwezige licht geen risico oplevert voor de veiligheid en gezondheid van werknemers.
2: Op arbeidsplaatsen komt, voor zover mogelijk, voldoende daglicht binnen en zijn voldoende voorzieningen voor kunstverlichting aanwezig.
3: De voorzieningen voor kunstverlichting zijn zodanig aangebracht dat gevaar voor ongevallen is voorkomen.
4: De voor kunstlicht gebruikte kleur mag de waarneming van de veiligheids- en gezondheidssignalering, bepaald bij of krachtens afdeling 2 van hoofdstuk 8, niet wijzigen of beïnvloeden.
In bovenstaande staat nog geen concrete waarden, het is een vrij te interpreteren situatie die aansluit bij het goed werkgeverschap. Want: wat voor de ene persoon voldoende is, kan voor een ander individu te weinig zijn. Dit is onder meer afhankelijk van het soort werkzaamheden, maar zeker ook aspecten als leeftijd, brildragend of inrichting van het kantoor.


De NEN-EN:12464-1

Terugkomend op de NEN-EN:12464-1. Dit is de normering voor binnenverlichting en kan in deze situatie handvatten bieden. Nogmaals: dit is een norm en geen wet. Waar in een productieomgeving 300 lux staat voorgeschreven, wil dat niet zeggen dat het bij 200 lux wettelijk gezien te weinig is, tenzij het de veiligheid in gevaar brengt uiteraard, want dat strookt niet met de Arbo wetgeving. De normering als handvat werkt in de praktijk goed, houd echter in het achterhoofd dat er commerciële bedrijven meeschrijven aan de normeringen.

Bij de overgang naar led verlichting is het daarom belangrijk om altijd rekening te houden met voldoende licht om veilig te kunnen werken. Het grootste risico van verlichting, ook bij tl of gasontlading, is lichtterugval. Vanuit een nieuwe situatie krijg je dan altijd meer licht, om de terugval te compenseren. Waak ervoor dat bij de aanschaf van led verlichting ongeveer 20% “overcapaciteit” is. Dit is makkelijk te bepalen: de normeringen zijn vrij te vinden en via een app op de mobiele telefoon is eenvoudig een indicatie te verkrijgen van de huidige lichtsterkte en de waarde die je wilt halen.

Voorbeeld: de huidige productielocatie heeft met tl verlichting 200 lux. Je wilt naar de NEN-standaard, 300 lux over de gehele levensduur van de verlichting. Met een overcapaciteit van 20% begin je met 360 lux. Haal je na oplevering deze waarde niet, heb je een grote kans dat de verlichting eerder aan vervanging toe is. Besef dan ook dat de lichtintensiteit bij led bijna dubbel zo hoog zal zijn als in de oude situatie.

Als antwoord op de beginvraag: hoeveel licht is er minimaal nodig? Daar is geen eenduidig antwoord op. Bij wet 1 lux, of de minimale waarde waarin je veilig kan werken.

Over de schrijver
Harm is de oprichter van Sterk in Led en staat vanaf het begin aan het roer. Inmiddels werken we met 10 fulltime medewerkers om de mooiste verlichtingsprojecten in de industrie en logistiek te realiseren.